Mikail LEKESiZ

ADO.NET
Framework sinif kutuphanesi icerisinde, veri ve veritabani islemlerinin bulundugu katmana verilen isimdir.

ASP.NET
Framework icerisinde web uygulama ve hizmetleri gelistirme ve calistirma katmanina verilen isimdir.

Global Assembly Cache (GAC)
Sistemde farkli uygulamalarin paylasabilecegi Assembly’lerin merkezi olarak tutuldugu yapidir. Kontrol paneli icerisinde bulunan .NET konfigurasyon araci ile GAC yonetimi yapilabilecegi gibi gacutil.exe ile de ayni yonetim yapilabilir.

Garbage Collector (GC)
Hafiza yonetimi CLR tarafindan otomatik olarak yapilmaktadir. Hafizada bulunan ve artik kullanilmayan bolumlerin belirli zaman araliklari ile temizlenmesinden GC sorumludur.

HyperText Markup Language (HTML)
Web gorselligini tanimlayan dildir.

Namespace
Ortak tiplerin mantiksal organizasyonu icin kullanilan yapidir. Bir Assembly, icerisinde birden cok Namespace icerebilir.

Simple Object Access Protocol (SOAP)
XML yapisinda nesnelerin tasinabilmesini saglayan protokole verilen isimdir.

Strong Name
Assembly’ye verilen ismin surum, kultur ve acik anahtar ile tekillestirilmesini saglayan isimlendirme standardidir.

Universal Description, Discover and Integration (UDDI)
Web hizmetlerinin belirli kurallar cercevesinde bulunmasini saglayabilen yapidir.

Extensible Markup Language (XML)
Veri ve veri yapisini standart kurallar ile tanimlayabilen dildir.

Relational Database Management System (RDBMS)
Iliskisel veritabani yonetim sistemidir. SQL komutlari ile veriye erisim ve ver manipulasyonu saglayan, cok kullanici ortamlarda veri guvenligi ve performans kazanimlarini sunan sunucu yazilimina verilen isimdir.

Windows Forms.NET
.NET sinif kutuphanesi icerisinde Windows isletim sistemi altinda calisabilecek pencere, kontrol gibi yapilari iceren kutuphaneye verilen isimdir.

IPmt
Bu islev periyodik sabir odemelere ve sabit bir faiz oranina dayali olarak, bir ana paranin belirli bir sure icindeki faiz odemelerini dondurur. Bu sonuc bir Double degeridir. Kullanim sekli IPmt(rate,per,nper,pv[,fv[,type]]) bicimindedir.
Rate argumani odeme sureci icin faiz oranini belirleyen bir double degeridir. Ornegin aylik olarak odenen borcun yillik yuzde orani 10 ise, surec faizi 0.1/12, yani 0.0083 olur.
Nper argumani toplam odeme periyodunu belirten bir double degeridir. Ornegin bes yillik bir borx icin aylik odemeler yaparsaniz Nper 5*12 (60) olur.
Pv argumani bugunku degeri belirten bir double degeridir. Borc tutari, aylik odemeleri yapan kisi icin bu gunku deger olur.
Fv argumani, gelecekteki degeri yada son odemeden sonraki nakit dengesini belirten bir varyanttir. Bir borcun gelecekteki degeri sifir olur, cunku son odemeden sonraki degeri budur. Ancak tasarruf hesabindan 5 yil icinde 30000 lira bitirmek isterseniz gelecekteki deger 30000 lira olur. Fv argumani ihmal edilirse 0 oldugu varsayilir.
Type argumani odemelerin ne zaman yapilacagini belirten bir varyanttir. Odemeler odeme suresinin sonunda yapiliyorsa 0, surenin basinda yapiliyorsa 1 degerini kullanin. Type argumani ihmal edilirse 0 oldugu varsayilir.

PPmt
Bu islev, periyodik sabir odemelere ve sabit bir faiz oranina dayali olarak bir ana paranin belirli bir sure icindeki ana para odemesini dondurmesi harric, Ip islevine benzer. Kullanim sekli PPmt(rate, per, nper, pv[, fv[, type]]) bicimindedir. Bu islevdeki argumanlarda IPmt islevindeki argumanlarla aynidir.

Pmt
Bu islev IPmt ve PPmt islevlerinin bir bilesimidir. Periyodik sabit odemelere ve sabit bir faiz oranina dayali olarak, bir ana paranin belirli bir sure icindeki odemesini dondurur. Kullanimi Pmt(rate,nper,pv[,fv[,type]]) seklindedir. Bu islevin argumanlari IPmt islevi ile aynidir. Pmt islevinin per argumanini gerektirmemesine dikkat edin, cunku butun odemeler essittir.

FV
Bu islev periyodik sabit odemelere ve sabit bir faiz oranina dayali olarak borcun gelecek degerini dondurur. Kullanim sekli FV(rate, nper, pmt[, pv[,type]]) bicimindedir. FV isleminin argumanlari IPmt islevi basligi altinda anlatilmistir. Pmt argumani da her periyotta yapilan odemedir.

Nper
Bu islev periyodik sabit odemelere ve sabit bir faiz oranina dayali olarak sayisini dondurur. Kullanim sekli NPer(rate,pmt,pv[,fv[,type]]) bicimindedir. Bu islevin argumanlari aciklamasi icin IPmt islevine bakin.

Rate
Bu islev bir borcun cadesindeki faiz oranini bulmak icin kullanilir. Kullanim sekli Rate(nper,pmt,pv[,fv[,type[,guess]]]) bicimindedir. Argumanlar varsayilan faiz orani olan guess haric diger islevlerle aynidir. Guess argumanini ihmal ederseniz faiz degerinin yuzde 10 oldugu varsayilir.

Date
Bu islev, ingilizce tarih bicimi (gun/ay/yil) belirtilmedigi surece ay/gun/yil biciminde gecerli tarihi dondurur.

Now
Bu islev sistem tarih ve saatini, Date() ve Time() fonksiyonlari tarafindan bildirilen bicimde dondurur.

DateAdd
Bu islev, belirli bir tarihe belirtilen surenin eklenmesine karsilik gelen bir tarih dondurur. DateAdd(sure, sayi, tarih) biciminde kullanilir. Sure argumani bir zaman birimi (gun,hafta,ay,gibi), sayi argumani ilk tarihe eklenecek olan sure adedi ve tarih argumani da ilk tarihtir. Sayi argumani pozitif olursa DateAdd islevi tarafindan dondurulen tarih, tarih argumanindan buyuk olur. bu deger negatif olursa, dondurulen tarih tarih argumanindan kucuk olur. Sure argumani asagida verilen degerlerden birini alabilir.

DateDiff
Bu islev, DateAdd islevinin ziddir ve iki tarih arasindaki farkini dondurur. Yapisi DateDiff(sure,tarih1,tarih2[, haftaninilkgunu[, yilinilkhaftasi]]) seklindedir. Sure argumani, iki tarih arasindaki farki hesaplamak icin kullandiginiz zaman birimidir. Bu zaman birimleri DateAdd islevindeki zaman birimiyle aynidir. tarih1 ve tarih2 argumanlari bu hesaplamada kullanilacak olan tarihler, haftaninilkgunu ve yilinilkhaftasi argumanlari haftanin ilk gunu ve yilin ilk haftasini belirleyen, secime bagli argumanlardir. Asagida sira ile haftaninilkgunu ve yilinilkhaftasi argumanlari icin gecerli degerler yer almaktadir.

haftaninilkgunu

yilinilkhaftasi

DatePart
Bu islev belirli bir tarihin belirtilen kismini dondurur. Kullanim sekli, DatePart(sure,tarih[,haftaninilkgunu[,yilinilkhaftasi]]) bicimindedir. Sure argumani bu tarih parcasinin dondurulmesi istenen bicimdir. Tarih argumani ise kismini aradiginiz tarihtir. Secime bagli olan haftaninilkgunu ve yilinilkhaftasi argumanlari, DateDiff islevi ile aynidir.

DateValue
Bu islev tarih tipine ait bir varyant dondurur. Bu islev iki tarih arasindaki gun sayisini dayali finansal hesaplar yaptiginizda kullanisli olur. Kullanim sekli DateValue(tarih) bicimindedir.

Day
Bu islev tarih argumani ile belirtilen tarihin gun numarasini dondurur. Kullanim sekli Day(tarih) seklindedir. Tarih argumani (Date veya Now fonksiyonun degeri gibi) gecerli bir tarih olmasi gerekir.

Month
Bu islev, belirtilen tarihin ay numarasini temsil eden 1 ila 12 araliginda bir tamsayi dondurur. Kullanim sekli Month(tarih) seklindedir. Tarih argumani 1-12 arasi olup yilin ayini belirtir.

Weekday
Bu islev, 1 ila 7 araliginda, haftanin gununu temsil eden (pazar icin1, pazartesi icin 2 gibi) bir tamsayi dondurur. Kullanim sekli Weekday(tarih[,haftaninilkgunu]) seklindedir. Ilk arguman olan tarih, gecerli herhangi bir tarih terimi olabilir.

Year
Bu islev arguman olarak secilen tarihin yilini temsil eden bir tamsayi dondurur. Kullanimi Year(tarih) seklindedir.

MonthName
Bu islev, ay argumani (ocak 1, subat 2 gibi numerik bir deger) ile belirtilen ayin ismini dondurur. Kullanimi MonthName(ay[, kisaltma]) bicimindedir. Kisaltma argumani secime bagli olarak ay ismini kisaltip kisaltilmayacagini gosteren boolean degeridir. Varsayilan tutum olarak ay isimleri kisaltilmaz.

WeekDayName
Bu islev, haftaningunu argumani (pazar icin 1, pazartesi icin 2 gibi numerik bir deger) ile belirtilen haftanin gununun ismini dondurur. Kullanimi WeekDayName(haftaningunu[,kisaltma[,haftaninilkgunu]]) bicimindedir. Kisaltma argumani secime bagli olarak gun isminin secime baglidir ve haftanin ilk gununu belirler. Haftanin varsayilan ilk gunu pazardir.

Time
Bu fonksiyon sistem zamanini saat.dakika.saniye biciminde dondurur.

TimeSerial
Bu islev icerdigi uc arguman ile belirli bir saati dondurur. Kullanim sekli TimeSerial(saat,dakika,saniye) bicimindedir.

TimeValue
Bu islev zaman tipine ait bir varyant dondurur. Kullanimi TimeValue(zaman) bicimindedir. DateValue islevi gibi, bu islev de zaman degerleri iceren islemlerde kullanilabilir.

Timer
Bu islev gece yarisindan sonra gecmis olan saniye sayisini temsil eden bir sayi dondurur. Genellikle, istenilen hassasiyet bir saniyeden daha dusuk olmadigi surece zamanlama amaclari ile kullanilir.

Hour
Bu islev 0 ila 24 araliginda, belirtilen zamanin saat kismini temsil eden bir tamsayi dondurur. Kullanim sekli Hour(zaman) bicimindedir.

Minute
Bu islev 0 ila 60 araliginda, belirtilen zamanin dakika kismin temsil eden bir tamsayi dondurur. Kullanim sekli Minute(zaman) bicimindedir.

Second
Bu islev 0 ila 60 araliginda, belirtilen zamanin saniye kismini temsil eden bir tamsayi dondurur. Kullanim sekli Second(zaman) seklindedir.

StrComp
Iki string bilgisinin karsilastirma sonucunu verir.
Kullanim sekli : StrComp(string1, string2[, karsilastirma])

LCase
String (metin bilgi) degeri kucuk harfe cevirir. Eger string deger Null ise Null deger doner. LCase islevi sadece buyuk harfleri kucuge cevirir. Kucuk harfler ve harf olmayan karakterler degismeden kalir.
Kullanim sekli : LCase(string)

UCase
String (metin bilgi) degeri buyuk harfe cevirir. Eger string deger Null ise Null deger doner. UCase islevi sadece kucuk harfleri buyuge cevirir. Buyuk harfler ve harf olmayan karakterler degismeden kalir.
Kullanim sekli : UCase(string)

Space
Istenilen sayida bosluk uretir. Space islevi genellikle cikti bisimlemede kullanilir.
Kullanim sekli : Space(sayi)

String
Belirlenen uzunlukta yinelenen karakter uretir. Sayi bilgisi uretilecek string bilgisinin uzunlugunu belirtir. Karakter bilgisi bir karakter yada bir string bilgisinin ilk karakteridir. Eger karakter bilgisi Null degere sahipse Null degeri doner.
Kullanim sekli : String(sayi, karakter)

LSet & RSet
Bu iki ifade bir karakter katarini bir karakter katari degiskeni icinde sola veya saga hizalar.
Kullanim sekli : LSet degisken = “string”, RSet degisken = “string”

InStr
Bir string bilginin diger bir string bilgi icinde aramasini saglar ve ilk bulundugu pozisyonun degerini dondurur.
Kullanim sekli : InStr([baslangic, ]string1, string2[, karsilastirma])

InStrRev
Bu islev InStr islevi gibi bir karakterin, baska bir metin bilgisi icindeki konumunu bulur, ancak aramaya metin bilgisinin sonundan baslar.
Kullanim sekli : InStrRev(string1, string2[, baslangic[, karsilastirma]])

LTrim & RTrim & Trim
Bu islevler sirasiyla bir karakter katarinin basindaki, sonundaki ve her iki tarafindaki bosluklari kirpar.
Kullanim sekli : LTrim(string), RTrim(string), Trim(string)

Len
Bir string bilgisinin karakter olarak uzunlugunu verir.
Kullanim sekli : Len(string)

Left
Bir string bilgisinin sag tarafindan istenilen sayida karakteri dondurur.
Kullanim sekli : Left(string, uzunluk)

Right
Bir string bilgisinin sol tarafindan istenilen sayida karakteri dondurur.
Kullanim sekli : Right(string, uzunluk)

Mid
Bir string bilgisinin istenilen kismindan istenilen sayida karakter alinmasini saglar. Diger bir deyimle ortadan keser.
Kullanim sekli : Mid(string, baslangic[, uzunluk])

Join
Bu islev, bir dizi icinde yer alan bir kac alt karakter katarinin birlesmesi ile olusturulan bir karakter katari dondurur.
Kullanim sekli : Join(liste[, ayrac])

Replace
Bu islev, icindeki bir alt karakter katarinin baska bir karakter katari ile belirtilen sayida degistirildigi bir karakter katari dondurur. Karsilastirma degeri vbBinaryCompare ikilik (harf kipine duyarli) bir karsilastirma gerceklestirir, vbTextCompare metinsel (harf kipine duyarli olmayan) bir karsilastirma gerceklestirir, vbDatabaseCompare icinde karsilastirmanin yapilacagi veritabanindaki bilgilere dayali bir karsilastirma gerceklestirir.
Kullanim sekli : Replace(ifade, bul, yenikarakterkatari[, baslangic [, sayi [, karsilastirma]]])

Split
Bu islev, Join islevinin tersidir. Birkac alt karakter katari iceren, sifir tabanli ve tek boyutlu bir dizi dondurur. Karsilastirma degeri vbBinaryCompare ikilik (harf kipine duyarli) bir karsilastirma gerceklestirir, vbTextCompare metinsel (harf kipine duyarli olmayan) bir karsilastirma gerceklestirir, vbDatabaseCompare icinde karsilastirmanin yapilacagi veritabanindaki bilgilere dayali bir karsilastirma gerceklestirir.
Kullanim sekli : Split(ifade [ayrac [, sayi [, karsilastirma]]])

StrReverse
Bu islev argumaninin karakter sirasini ters cevirir.
Kullanim sekli : StrReverse(string)

Filter
Bu islev belirtilen filtre kriterine dayali olarak, bir karakter katari dizisinin bir parcasini iceren, sifir tabanli bir dizi dondurur. Karsilastirma degeri vbBinaryCompare ikilik (harf kipine duyarli) bir karsilastirma gerceklestirir, vbTextCompare metinsel (harf kipine duyarli olmayan) bir karsilastirma gerceklestirir, vbDatabaseCompare icinde karsilastirmanin yapilacagi veritabanindaki bilgilere dayali bir karsilastirma gerceklestirir.
Kullanim sekli : Filter(girilenifade, deger [, icinealan [, karsilastirma]])

Atn
Bu islev radyan cinsinden bir acinin arktanjant degerinin verir.
Kullanim sekli : Atn(ifade)

Cos
Bu islev radyan cinsinden bir acinin cosunus degerini verir.
Kullanim sekli : Cos(ifade)

Sin
Bu islev bir acinin, radyan cinsinden sinus degerini verir.
Kullanim sekli : Sin(ifade)

Tan
Bu islev bir acinin, radyan cinsinden tanjant degerini verir.
Kullanim sekli : Tan(ifade)

Log
Bu islev bir sayinin dogal logaritma degerini verir. Degisken pozitif bir sayi olmasi gerekir.
Kullanim sekli : Log(ifade)

Sqr
Bu islev pozitif bir sayinin karekok degerini verir. Arguman negatif bir sayi olursa Sqr() islevi bir calisma kipi hatasina neden olur, cunku negatif bir sayinin karekoku tanimsizdir. Programiniz Sqr() fonksiyonunu kullaniyorsa bir hata ayiklama koduna da yer vermeniz gerekir.
Kullanim sekli : Sqr(ifade)

Rnd
Bu islev 0 ile 1 arasinda rasgele bir sayi uretir. Dondurdugu deger eger sayi ise Rnd fonksiyon uretir, sifirdan kucukse ayni sayiyi verir, sifiran buyukse bir sonraki rasgele sayiyi verir, sifira esitse en son uretilen sayiyi verir.
Kullanim sekli : Rnd(ifade)

Abs
Bu islev argumaninin mutlak degerini verir. Hem Abs(1,01), hem de Abs(-1,01), 1,01 degerini dondurur.
Kullanim sekli : Abs(ifade)

Sgn
Bu islev girilen degerin isaretini gosteren bir tamsayi dondurur. Girilen deger sifirdan buyukse 1, girilen deger sifirsa 0 ve girilen deger sifirdan kucukse de -1 dondurur.
Kullanim sekli : Sgn(ifade)

Fix & Int
Fix ve Int islevleri sayinin kesirli kismini atarak tamsayi kismini dondurur. Int ve Fix arasindaki fark sayinin negatif olmasi durumunda yaptiklari islemdir. Int islevi kucuk negatif tamsayiyi verir, Fix islevi ise buyuk olan negatif tamsayiyi verir. Ornegin; Int islevi -4.4 degerini -5 olarak dondururken, Fix islevi -4 olarak dondurur.
Kullanim sekli : Int(ifade), Fix(ifade)

Round
Belli sayida ondalik basamaga sahip olan yuvarlanmis sayi uretir.
Kullanim sekli : Round(ifade[onlukbasamaksayisi])